Γράφει ο Δημήτρης Παπακώστας
Το πρόσφατο περιστατικό αποχώρησης από την ορεινή Φουρνά Ευρυτανίας (υψόμετρο 840 μ- μόνιμοι κάτοικοι 140- χλμ 39 από Καρπενήσι κ 62 από Καρδίτσα) της 8μελούς οικογένειας (δυο γονείς και 6 ανήλικα τέκνα), που μετοίκησε από Αθήνα το 2024 για διαμονή στην Φουρνά του ορεινού δυσπρόσιτου νομού Ευρυτανίας, μετά από αγαθή πρωτοβουλία Δασκάλας και τοπικού Ιερέα να ξαναχτυπήσει το κουδούνι στο τοπικό σχολείο, αξίζει να κινητοποιήσει Κυβερνώντες - Κόμματα - Εκκλησία - Αρμόδιους Παιδείας / Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης.
Τίθεται το σκληρό ερώτημα: είναι δυνατή η αναστροφή της πληθυσμιακής συρρίκνωσης στην ορεινή επαρχία, στην ελληνική ύπαιθρο;
Γίνεται μέσω φιλότιμων πρωτοβουλιών ιδιωτών ή εθελοντικών φορέων να μετακινηθούν οικογένειες με μικρά παιδιά από αστικά κέντρα σε απόμακρα, χωρίς βασικές υποδομές, ορεινά χωριά;
Μπορεί να ανακοπεί η σύγχρονη τάση συγκέντρωσης πληθυσμού στις πόλεις χωρίς ισχυρό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων από το Κράτος και ΤΑ;
Συμφέρει στα παιδιά, εκπαιδευτικά - ψυχολογικά - κοινωνιολογικά, να φοιτούν σε ολιγοθέσια σχολεία ή πρέπει να μετακινούνται σε κοντινά πολυθέσια με ικανό αριθμό συμμαθητών, με κοινωνική ένταξη, παιχνίδια και ευγενή άμιλλα;
••• Η απάντηση στο τελευταίο είναι προφανής. Ουδείς δικαιούται να πειραματίζεται με ανατροφή, ψυχοσωματική υγεία και πρόοδο παιδιών.
@ Γνωρίζοντας την εξέλιξη της ορεινής ελληνικής υπαίθρου και αγροτικών επαρχιών, μετά θητεία πάνω από 25 έτη στην καποδιστριακή αυτοδιοίκηση (12 χρόνια και 13 στην καλλικρατική ΤΑ), έχουμε υποβάλλει προτάσεις διαχρονικά στις κυβερνήσεις, Υπ κοινωνικής συνοχής και οικογένειας, κόμματα, ΚΕΔΕ.
Είχαμε έγκαιρα από το 1999 - [όταν η νυν δημοτική ενότητα Αχελώου Αργιθέας Καρδίτσας είχε 3 δημοτικά σχολεία, 1 νηπιαγωγείο και Γυμνάσιο με συνολικά 90 μαθητές - ΣΣ τώρα μετά 25 έτη: κανένα ανοιχτό σχολείο και μόλις (8) παιδιά φοιτούν μετακινούμενα σε γειτονικά σχολεία απόσταση 25 χλμ - ήτοι μείωση:85% ] - εφαρμόσει μέτρα στήριξης: 500€ στην μητέρα για γέννηση παιδιού - γεύματα στους μετακινούμενους μαθητές σε χωματόδρομους καθημερινά και άλλα.
Η ορεινή Ελλάδα έχει εγκαταλειφθεί από κράτος και αυτοδιοίκηση μετά τον ισοπεδωτικό αντικοινοτικό υπερσυγκεντρωτικό Καλλικράτη (2010).
Εκτεταμένοι νέοι «δήμοι» χωρίς συγκοινωνία - δίχως κοινωνική αναφορά.
Σαρωτική αποψίλωση από κρατικές υπηρεσίες (αστυνομία - τραπεζικά καταστήματα - τακτικά δρομολόγια ΚΤΕΛ - προβληματικό δίκτυο ΔΕΔΔΗΕ (συχνές διακοπές) - κλειστά για μήνες ιατρεία).
@ Έλλειμμα ασφαλείας λόγω αγριμιών, υποβάθμισης δασαρχείων, δομών πολιτικής προστασίας και υπολειτουργίας κοινοτικών οργάνων.
Πώς να ζήσει και να μεγαλώσει οικογένεια σε χωριά, χωρίς σταθερό εισόδημα και με πολλαπλάσιο κόστος λόγω συνθηκών;
Για ασφαλ εισφορές ένα ζευγάρι καλείται να καταβάλλει ποσό 150€χ2 =300€χ 12 μηνες: ήτοι 3.600€ ετήσια σε εφκα/ ΟΓΑ.
Για θέρμανση πάνω από (6) μήνες πάνω από 2.000€ το χρόνο.
Για μετακίνηση σε παιδιάτρους, αγορές πάνω από 1200 € ετήσια.
Για λογαριασμούς κοινής ωφέλειας πάνω από 1200€ συν διατροφή κλπ κλπ.
Η ορεινή κτηνοτροφία δεν ενισχύεται.
Για μεγάλωμα παιδιών το Κράτος δεν ασκεί πολιτική ισχυρών ενισχύσεων και η αυτοδιοίκηση διστάζει να αναλάβει σοβαρές πρωτοβουλίες.
@ Απαιτείται τάχιστα:
1. Μειωμένες εισφορές σε ορεινές απόμακρες περιοχές (πχ 40χλμ από πόλη) / πλασματικά έτη σε μητέρες.
2. Τακτικά δρομολόγια συγκοινωνίας από και προς πόλη με χρηματοδότηση και δήμου / περιφέρειας (όπως πρόσφατα η περιφ Θεσσαλίας συμβάλει για δρομολόγια από Φάρσαλα -σε Αθήνα κλπ).
3. Ενίσχυση κοινοτήτων με αλλαγή νομοθεσίας και των αιρετών Δημ ενοτήτων, σε ορεινούς εκτεταμένους δήμους.
Μετατροπή των κοινοτικών οργάνων σε “Μονάδες Κλιματικής - Πολιτικής προστασίας Υπαίθρου” σε στενή συνεργασία με Δασαρχεία - Πυροσβεστική- δομές Δημ υγείας, για αντιμετώπιση έκτακτων (αγρίμια κα).
4. Βιώσιμο ανθεκτικό δίκτυο ηλεκτροδότησης και κοινωνικής φροντίδας (κοινωνικά παντοπωλεία / βοήθεια κατοίκον / ψχλ στήριξη). Δύσκολο ηλικιωμένος με θέματα υγείας να μείνει χειμερινή περίοδο στον τόπο του.
5. Αλλαγή των προκλητικά ισχνών επιδομάτων για μόνιμους ορεινών περιοχών (μόλις 600€ το χρόνο και με εισοδηματικό όριο... 3000 (τριών χιλιάδων) ετησίως!!! δηλ ουδείς λαμβάνει - πλήρης εμπαιγμός από επίσημο κράτος.
6. Επικέντρωση στη γέννηση 2ου παιδιού με ισχυρό Bonus, που θα αποκλιμακώνεται προς 3-4-5ο κλπ.
Σταθερή ενίσχυση μητέρων και τέκνων, χωρίς μεταβολές αιφνιδιαστικές - αρνητικές από διαδοχικές κυβερνήσεις.
7. Αυξημένο Ελάχιστο Εγγυημένο Επίδομα για μόνιμους ορεινών απόμακρων (πχ από 216€ μηνιαία, στα 267€).
Ήτοι πάγια το 60% της εκάστοτε εθνικής σύνταξης.
Ομοίως το Επίδομα Υπερηλίκων να δίνεται αυξημένο κατά 20%.
Όμως η Αποκέντρωση έχει χαθεί ακόμη και ως έννοια από το λεξιλόγιο των Πολιτικών, αλλά και πολλών Αιρετών ΤΑ.
Η ΤΑ πορεύεται στην Κλασσική διαχειριστική γραμμή τυπικής αρμοδιότητας, χωρίς τόλμη και ευαισθησίες.
Η γήρανση πληθυσμού, η ερήμωση ορεινής επαρχιακής Ελλάδας για να ανακοπούν απαιτείται νέο στρατηγικό σχέδιο Ανασυγκρότησης, με τολμηρά σύγχρονα μέτρα και μεγάλες αειφορικές και οδικές -συγκοινωνιακές επενδύσεις.
Στα Θεσσαλικά Βραγκιανά, στα χωριά Αργιθέας, γίνεται χρόνια τώρα δυναμικός διάλογος για τόνωση και ανάταξη του Τόπου. Με λόγο και αντίλογο.
Χωρίς εμμονές σε «προσωρινά ημίμετρα» και το νου μας πρώτιστα στα παιδιά, στις νέες μητέρες αλλά και αδύναμους συμπολίτες μας.
Όμως το Κράτος και η ΤΑ οφείλουν τάχιστα να δράσουν…
Το Δημογραφικό είναι Εθνικό - Πολυμορφικό ζήτημα.
Κίνδυνος άμεσος η Ελλάδα να γίνει “Χώρα Αττικής και 50 πόλεων - έδρες νομών”.
Να εφαρμοστεί το άρθρο 101/4 του Συντάγματος και 174επ ΣΛΕΕ.
Δημήτρης Παπακώστας 2-9-26
Αιρετός ΤΑ (25 έτη) - Νομικός
