Γράφει ο Δημήτρης Παπακώστας
Η ρηξικέλευθη τομή - πρόταση του Προέδρου της Νέας Δημοκρατίας Κ. Μητσοτάκη, για μεταφορά των πόρων από τη φορολογία Ακίνητης περιουσίας στους Δήμους, συνιστά μια "εμβληματική Μεταρρύθμιση", όπως και ο ίδιος την αποκάλεσε στη χθεσινή συνάντηση του με το προεδρείο της ΚΕΔΕ.
Έχουμε επισημάνει, σε προηγούμενα άρθρα μας, ότι η μεγάλη φιλελεύθερη παράταξη, που υλοποίησε το όραμα της Ευρωπαϊκής Οικογένειας και αποκατάστασης της Δημοκρατίας, δρούσε, εντελώς ακατανόητα..... "συμπλεγματικά" στα θέματα Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης....
- Δεν ψήφισε νόμους τη δεκαετία 1981-90,για εθελοντικές συνενώσεις Κοινοτήτων, ούτε το νόμο 1828/1989,που κατά κοινή παραδοχή στέριωσε οικονομικά, διοικητικά τους ΟΤΑ.
- Εναντιώθηκε στο νόμο για την αιρετή Νομαρχιακή αυτοδιοίκηση (ν.2218/1994).
- Δεν θυμάμαι αν ψήφισε την κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας (ΕΧΤΑ-ν.1850/1989) - οι παλιότεροι πολιτικοί ας μας πουν....
- Επίσης, ήταν αντίθετη στη μεγάλη μεταρρύθμιση της Καποδιστριακής Αυτοδιοίκησης (ν.2537/1987), που άλλαξε τη χώρα, ιδίως την περιφέρεια και ορεινή Ύπαιθρο (τοπική Δημοκρατία-Πόροι-Επιστήμονες-Μηχανήματα).
Τότε, μάλιστα, δήλωνε ως Αξιωματική αντιπολίτευση ότι θα.... καταργούσε τον Καποδίστρια...... φυσικά αργότερα τον στήριξε και βελτίωσε διατάξεις του.
- Τον Καλλικράτη, τον καταψήφισε (και σωστά), αλλά τα κεντρικά της αυτοδιοικητικά στελέχη της (Δήμαρχοι, ΚΕΔΕ κ.λπ.) ήταν υπέρ του υπερσυγκεντρωτικού αυτού νόμου (ν.3852/2010).
- Καταψήφισε το νέο νόμο Κλεισθένη (ν.4555/18), προφανώς παρασυρόμενη από τους Αιρετούς-Στελέχη του κόμματος, που εκλέγονται στα μεγάλα αστικά κέντρα.
* Εάν είχε ακούσει τη φωνή της βάσης, των κοινοτήτων, των Καποδιστριακών περιοχών, τους Αιρετούς της περιφέρειας, θα είχε διαμορφώσει μια τεκμηριωμένη δημοκρατική εναλλακτική πρόταση για μια ισχυρή Αποκεντρωτική Τοπική Αυτοδιοίκηση, με νέο εκλογικό σύστημα που θα συνδυάζει την ισοδυναμία των ψήφων, την αντιπροσωπευτικότητα, με την κυβερνησιμότητα των ΟΤΑ [όριο εισόδου 3-5%, όπως στη Βουλή, Τοπικές Αντιδημαρχίες ανά δημ. Ενότητα (ιδίως σε ορεινές εκτεταμένες περιοχές), κοινότητες με σαφείς αρμοδιότητες και πόρους, αποκεντρωμένο Συμβούλιο Περιοχής, ενίσχυση ρόλου Δημοτικών και Περιφερειακών Συμβουλίων κ.λπ.].
(βλ. πρόταση Δ. Κατσούλη - Ν. Κομνηνού Χλέπα κ.α.).
- Το παλιό εκλογικό σύστημα ήταν αντιδημοκρατικό, άνισο, άδικο, προωθούσε τον συγκεντρωτισμό, τη μονοκρατορία του "ενός ανδρός"....
Σήμερα, απαιτείται μια σύνθεση, μια βελτιωμένη έκδοση του Κλεισθένη, τόσο από την Κυβέρνηση και Βουλή, όσο και από την Νέα Δημοκρατία και την ΚΕΔΕ.
Να κτίζουμε, να βελτιώνουμε και να μην ....κατεδαφίζουμε άκριτα.
Η ΚΕΔΕ χρωστάει την κατάθεση του νέου σχεδίου, που έχει υποσχεθεί για ένα νέο αναλογικότερο, λογικότερο, εκλογικό σύστημα. Το τρίμηνο εκπνέει.....
- Με τη ρηξικέλευθη τομή που προτείνει ο πρόεδρος της ΝΔ, τη μεταφορά των φόρων Ακίνητης περιουσίας στους Δήμους, ο Κ. Μητσοτάκης πραγματοποιεί ειλικρινή και θεαματική υπέρβαση, δηλώνει πίστη στο λαϊκό θεσμό της Αυτοδιοίκησης με γνήσια Αποκέντρωση, εμπιστεύεται τους Αιρετούς των Δήμων και Περιφερειών και δίνει το αναγκαίο εργαλείο στους ΟΤΑ για τοπικές επενδύσεις, αναπτυξιακά έργα, απασχόληση παντού και ευκαιρίες σε όλους....
Η ανάπτυξη θα έλθει από ...κάτω προς τα επάνω!
# Η πρόταση για μεταφορά των πόρων, από την ακίνητη περιουσία (όχι του ισχύοντος σκληρού ΕΝΦΙΑ, γιατί ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης στη Θεσσαλονίκη δεσμεύθηκε ότι και θα μειώσει τα ποσά και θα καταργήσει τον... άδικο, εξοντωτικό "συμπληρωματικό" φόρο), θα ενισχύσει τους Δήμους, θα τους κάνει πιο ανταγωνιστικούς, πιο δημιουργικούς, πιο αποτελεσματικούς.
Η τοπική αυτοδιοίκηση έτσι, θέλοντας ή μη, θα κληθεί να ενηλικιωθεί!
Θα αρχίσει να κυνηγά ίδιους πόρους, έσοδα από αξιοποίηση φυσικών πόρων και συγκριτικών πλεονεκτημάτων κάθε περιοχής (ΑΠΕ, δάση, τουρισμό, νερά).
Κάθε αναπτυξιακό έργο που θα προγραμματίζεται και θα εκτελείται στις περιοχές ευθύνης εκάστου Δήμου, θα ανεβάζει την υπεραξία των ακινήτων όλων των δημοτών, αποφέροντας αυξημένα έσοδα...
- Στο Σύνταγμα ρητά προβλέπεται (αρθρο102*5) ότι το κεντρικό Κράτος λαμβάνει όλα τα μέτρα για την εξασφάλιση της οικονομικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ.
Ο ΕΧΤΑ, επίσης στο προοίμιο, ορίζει ότι:
" οι ΟΤΑ είναι από τα κύρια θεμέλια του Δημοκρατικού πολιτεύματος..... επιτελούν διοίκηση αποτελεσματική και πλησιέστερη στον πολίτη".
Στο άρθρο 9 ορίζονται: "Οι οικονομικοί πόροι ΟΤΑ, πρέπει να είναι ανάλογοι με τις αρμοδιότητες τους.... Τουλάχιστον ένα μέρος των οικονομικών πόρων των ΟΤΑ πρέπει να προέρχεται από τοπικούς φόρους και τέλη.....
Η προστασία των ασθενέστερων οικονομικά ΟΤΑ απαιτεί την εφαρμογή διαδικασιών ίσης κατανομής των δυνητικών πόρων χρηματοδότησης".
Οι διατάξεις του κυρωμένου ΕΧΤΑ (βάσει του αρθ 28 του Συντάγματος), υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόμου.
- Συνεπώς,για την κατηγορία των Ορεινών και μικρών νησιωτικών δήμων (όπως κατηγοριοποιήθηκαν με τον Κλεισθένη/ν.4555/2018, αρθ.2&3), σίγουρα θα υπάρξει "Εξισορροπητικός μηχανισμός Δημοσιονομικής αλληλεγγύης", όπως τον ονόμασε ο πρόεδρος της ΝΔ, ώστε να διασφαλίζεται η καλή λειτουργία όλων των Δήμων (μισθοδοσία υπαλλήλων, Αιρετών, λειτουργικά, Σχολεία κ.λπ).
Όπως και Συνταγματικά προβλέπεται υπέρ ορεινών περιοχών [άρθρο 101*4].
Επίσης, το άρθρο 174 επ. Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ (άρση ανισοτήτων μεταξύ αστικών και ορεινών/μειονεκτικών περιοχών).
- Εκείνο που πρέπει να προσεχθεί, εξειδικευθεί, είναι:
Α. Η πρώτη λαϊκή κατοικία θα φορολογείται; και πόσο;
Θα κατάσχεται σε περίπτωση μη πληρωμής του φόρου για τους καλής πίστεως οφειλέτες ( δηλ. μη καταδολιευτές); Θα εκπλειστηριάζεται ή θα υπάρξει ένας χαμηλότερος λογικός συντελεστής;
Β. Επισπεύδων αναγκαστικής εκτέλεσης, θα είναι το κεντρικό Κράτος, που θα συλλέγει (ΑΑΔΕ) τους φόρους Ακίνητης περιουσίας ή έκαστος Δήμος;
Γ. Για τη λειτουργία των αγροτικών Περιφερειακών, ιδίως Απόμακρων και άγονων, είναι η ώρα να υπάρξει μεταφορά αρμοδιοτήτων και πόρων προς τους δήμους, για ουσιαστική και τακτική πρωτοβάθμια ιατρική φροντίδα.
Εδώ χρειάζεται μια άλλη ρηξικέλευθη τομή υπέρ των μόνιμων κατοίκων της υπαίθρου, των υπερηλίκων και απόρων.
* Οι Δήμοι, με τους Γιατρούς, το "Βοήθεια στο σπίτι", τα Κέντρα Κοινότητας (Αλληλεγγύης), που άρχισαν να λειτουργούν, μπορούν να γίνουν οι βασικοί φορείς κοινωνικής αλληλεγγύης για όλους και παντού.
Εκεί όπου αδυνατεί να φθάσει το Κράτος.... η τοπική Κοινότητα, ο Δήμος μπορούν να είναι οι άμεσοι βοηθοί των αδυνάτων πολιτών.
Τα σχολεία κλείνουν, οι αστυνομικοί σταθμοί συγχωνεύονται, οι κρατικές υπηρεσίες μεταφέρονται στις πόλεις..... τα χωριά, η ύπαιθρος πως θα επιβιώσουν και θα αναπτυχθούν;
* Επιβάλλεται η χορήγηση νέων πρόσθετων κινήτρων για την παραμονή υπαλλήλων, επιστημόνων, Γιατρών, Ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών, νοσηλευτών, σε ορεινές, απόμακρες, δυσπρόσιτες περιοχές (π.χ. άνω των 40 χλμ. από πόλη).
Αλλά και κάλυψη του αυξημένου κόστους μεταφοράς για ορεινούς κτηνοτρόφους (που αγοράζουν σε διπλάσια τιμή τις ζωοτροφές, σε σχέση με τον κάμπο), χαμηλότερες ασφαλιστικές εισφορές, ειδική επιδότηση μητέρων, παιδιών, ανασφάλιστων γυναικών, προσαύξηση στο ΚΕΑ, κατά 25% κ.α.
* Για την Αυτοδιοίκηση, οξυγόνο είναι, η Αποκέντρωση και η Ανθρωπιά.... χωρίς αυτά τα δύο.....αργοσβήνει.... μαραίνεται.... πεθαίνει!!!
# Με την ευκαιρία, προσκαλούμε τον πρόεδρο της ΝΔ να επισκεφθεί την ορεινή, απόμακρη αλλά οικολογική Αργιθέα, την κοιλάδα Αχελώου ποταμού!
Να δει την άλλη.... τη δημιουργική, τη μαχητική....άγρια Ελλάδα!
Δημήτρης Παπακώστας
Πρόεδρος Δ.Σ. Αργιθέας Καρδίτσας Θεσσαλίας
(Δήμαρχος Αχελώου 1999-2006)
