του Μενέλαου Παπαδημητρίου
Το Αργιθεάτικο τραγούδι που χορεύεται ως Κλειστό λέει:
<<Τ’ ακούς τι σου παρήγγειλε μωρ’ η σεβαστικιά σου;
Να πας να πάρεις το φιλί πριν βρέξει, πριν χιονίσει
πριν κατεβάσει ο ποταμός και πάρει το γιοφύρι.
Βάνω την αρριβώνα μου γιοφύρι και περνάω
γιοφύρι και περνάω και πάω και το παίρνω.>>
Παροιμίες γάμου (μερικές):
- Πάρε νύφη από σειρά και σκύλα από κοπάδι.
- Καλή που είν’ η νύφη μας, αλλά στραβοτηράει.
- Η καλή η νυφαδιά είναι δούλα και κυρά.
- Ζαβός ζαβιά παντρεύτηκε, ζαβά και τα παιδιά τους.
- Όταν η νύφη γεννηθεί της πεθεράς θα μοιάσει.
- Σαν η νύφη δε θέλ’ να ζμώσ, ούλη μέρα κοσκινάει.
- Γάμος εις τα γέρατα, ή σταυρός ή κέρατα.
- Ο καλός ο πεθερός γάιδαρος καμαρωτός και η κακιά η πεθερά είναι κολοβή οχιά.
- Ήλιος και βροχή παντρεύονται οι φτωχοί, ήλιος και φεγγάρι παντρεύονται οι γαϊδάροι, ήλιος και χιόνι παντρεύονται οι αρχόντοι.
Ένας φοιτητής και μια φοιτήτρια της Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών μου ζήτησαν πρόσφατα να καταθέσω τα βιώματά μου και τις γνώσεις μου για λαογραφικά κυρίως και άλλα θέματα της περιοχής Αργιθέας Καρδίτσας στα πλαίσια εργασίας που τους είχε ανατεθεί από τις Καθηγήτριές τους και είχαν αναλάβει.
Είναι δυο Αργιθεατόπουλα: ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΡΑΝΙΚΑΣ του Βασιλείου, από το Καταφύλλι και η ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΑΛΑΝΟΥ του Νικολάου, από το Ανθηρό, που δε φοιτούν στο ίδιο Τμήμα και έχουν διαφορετικούς Καθηγητές.
Ασφαλώς και δέχθηκα με μεγάλη χαρά, παρά τις δικές μου επαγγελματικές υποχρεώσεις και την πίεση χρόνου, αφού θα προσέφερα με τις όποιες γνώσεις μου και αναφορές στην προσπάθειά τους, στην εργασία τους αλλά και στον Τόπο μας.
Με τις ερωτήσεις μέσα από τις συνεντεύξεις αυτές ξανάνιωσα, αφού γύρισε όλη η ζωή μου πίσω στα παιδικά μου χρόνια, σε όσα άκουσα, είδα, έμαθα και έζησα μιας και αφορούσαν τον ΚΥΚΛΟ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΑΡΓΙΘΕΑ με τα στάδια της γέννησης, της βάπτισης, της ανατροφής, του σχολείου, του αρραβώνα, του γάμου, του θανάτου κ.α. Και <<ξαναγιόμισε η ζωή μου>>!!!
Για επιβοήθηση στην εργασία τους, από το προσωπικό μου αρχείο, τους παρέδωσα ό,τι καλύτερο φωτογραφικό υλικό είχα για να την εμπλουτίσουν και να καταδείξουν ορισμένες σκηνές και στιγμές της ζωής μας.
Συμπατριώτισσες και συμπατριώτες, Αργιθεάτισσες και Αργιθεάτες,
Φίλες και φίλοι της Παράδοσης και του Λαϊκού Πολιτισμού!!!
Για να φέρω και εσάς πίσω στο χρόνο, στα παλιά και στα θκά μας ήθη και έθιμα - αλλά και για να μαθαίνουν οι νεότεροι - θα παραθέσω εδώ τις ερωτήσεις, δίχως βέβαια τις απαντήσεις μου, που μου τέθηκαν από τους δυο φοιτητές και εσείς στον ελεύθερο χρόνο μελετήστε τες, κουβεντιάστε τες με τους μεγαλύτερους της οικογένειας και θα δείτε πόση χαρά θα πάρετε και πόσο θα εμπλουτίσετε τις γνώσεις σας!!!!
ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΡΑΝΙΚΑΣ (27.12.2018)
ΘΕΜΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ: Ο ΚΥΚΛΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΑΡΓΙΘΕΑΣ
Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Ας ξεκινήσουμε με μερικές γενικές πληροφορίες για το Δήμο Αργιθέας:
01. Ποιο είναι το επίσημο όνομα του οικισμού; Είχε παλαιότερα άλλα ονόματα; Το όνομά του οφείλεται σε κάποιο σύμβολο ή παράδοση;
02. Ποιος είναι ο αριθμός των κατοίκων του οικισμού;
03. Μπορούμε να προσδιορίσουμε χρονικά την ίδρυση του οικισμού;
04. Γνώρισε ο οικισμός περιόδους ακμής και παρακμής;
05. Σώζονται στην περιοχή του οικισμού μνημεία του παρελθόντος;
06. Ποια είναι η γεωγραφική θέση του οικισμού, αν πρέπει να τον τοποθετήσουμε σε έναν ευρύτερο γεωγραφικό ορίζοντα; Θέλω να πω με ποια βουνά ή ποτάμια συνορεύει;
07. Με ποιους δήμους συνορεύει ; Πόσο απέχουν αυτοί; Γνωρίζουμε κάποια εκδήλωση σύμπραξης των δήμων;
08. Ποιες οι κλιματικές συνθήκες στον οικισμό;
09. Ποια η μορφή του οικισμού; Αποτελούν οι πηγές και οι πλατείες κομβικά σημεία; Πως ήταν το δικό σας σπίτι, όπως το θυμάστε σαν παιδί, και ποιοι έμεναν σε αυτό; Ποιες εκκλησίες υπάρχουν στον οικισμό; Ποια ονόματα μαγαζιών και καταστημάτων του οικισμού είναι πιο πιθανό να ανακαλέσει ο δημότης;
10. Ποια είναι η κοντινότερη πόλη ή κωμόπολη; Ποιες είναι οι αντιδράσεις και οι ενέργειες των κατοίκων σε περιπτώσεις αποκλεισμού από αντίξοες καιρικές συνθήκες;
11. Με τι ασχολούνται κυρίως οι κάτοικοι; Η ζωή στην Αργιθέα υπόσχεται ένα επαρκές επίπεδο διαβίωσης;
12. Ποιος ο φυσικός πλούτος της περιοχής της Αργιθέας;
13. Ποιο το κυρίαρχο μέσο συγκοινωνίας; Είναι πάντα εύκολη και ασφαλής η μετακίνηση από τον ένα οικισμό στον άλλο;
Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΖΩΗΣ (μέσα από τα στάδια της γέννησης, της βάπτισης, της ανατροφής, του σχολείου, του γάμου και του θανάτου στο Δήμο Αργιθέας).
1. ΓΕΝΝΗΣΗ
1.1.1 Είναι έντονη η επιθυμία στους Αργιθεάτες να αποκτήσουν παιδί; Γνωρίζουμε ευχές για το σκοπό αυτό;
1.1.2 Ποια συμπτώματα εγκυμοσύνης θεωρούνται ως τα χαρακτηριστικότερα; Είχε η έγκυος συγκεκριμένα ονόματα;
1.1.3 Με ποιες προφυλάξεις μπορούσε να αποφευχθεί ο κίνδυνος αποβολής; Υπήρχαν συνήθειες, προφυλάξεις και απαγορεύσεις των εγκύων σχετικά με ορισμένες γιορτές, αργίες, κηδείες;
1.1.4 Ποιες ήταν οι τροφές της εγκύου;
1.1.5 Γνωρίζουμε ευχές προς την έγκυο;
1.1.6 Διέθεταν οι Αργιθεάτες προγνωστικά μέσα για το γένος του εμβρύου;
1.2.1 Στη διαδικασία του τοκετού ποιος είναι ο ρόλος της μαμής; Αποτελεί η μαμή ένα σύμβολο;
1.2.2 Ποιες οι ενέργειες για τη διευκόλυνση του τοκετού;
1.2.3 Μόλις γεννηθεί το βρέφος υπάρχει κάποια συμβολική πράξη είτε κατά το αφαλόκομμα είτε κατά το σπαργάνωμα, τύλιγμά του μετά το πρώτο μπάνιο;
1.2.4 Τα έθιμα της γέννησης διαφοροποιούνται ανάλογα με το φύλο του παιδιού; Μπορείτε να αναφέρετε κάποια χαρακτηριστικά παραδείγματα;
1.2.5 Ποια η περιποίηση της λεχώνας τον πρώτο καιρό μετά τη γέννηση; Λαμβάνει αυτή κάποια δώρα;
1.2.6 Ποιες προφυλάξεις λαμβάνονταν για τη λεχώνα και το βρέφος μέχρι το σαραντάρισμα του βρέφους;
1.2.7 Γνωρίζουμε έθιμα ή συμβολικές πράξεις που συνδέονται με το θηλασμό του βρέφους και το σαραντάρισμά του;
1.2.8 Που κοιμάται το βρέφος τις πρώτες μέρες;
1.2.9 Γνωρίζουμε νανουρίσματα και ταχταρίσματα; Δίνονταν στα βρέφη φυλαχτά;
1.2.10 Μας είναι γνωστές κάποιες συμβολικές πράξεις σχετικά με τα πρώτα δόντια του μωρού, το κόψιμο των μαλλιών και των νυχιών του ή το πρώτο του περπάτημα;
1.3.1 Τι γινόταν εάν το βρέφος είχε κάποια πάθηση ή κινδύνευε να πεθάνει; Ήταν η βρεφική θνησιμότητα παράγοντας πολυτεκνίας;
1.3.2 Ποιες υπερφυσικές δυνάμεις θεωρούσαν ότι απειλούσαν το βρέφος και τη μητέρα του; Ήταν για παράδειγμα κάποια δαιμονικά όντα;
1.3.3 Ποιες οι αντιλήψεις για τα παιδιά που πέθαιναν αβάπτιστα;
1.3.4 Υπήρχε η αντίληψη της επίσκεψης των μωρών από τις Μοίρες; Ποια έθιμα συνδέονται με αυτή την αντίληψη;
ΠΡΩΙΜΑ ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ
2. ΒΑΠΤΙΣΗ
2.1.1 Σε ποια ηλικία βαφτίζεται συνήθως το παιδί;
2.1.2 Πως αποκαλούνταν τα αβάπτιστα μωρά;
2.1.3 Με ποια κριτήρια γίνεται η επιλογή του πνευματικού πατέρα; Ποιος ο ρόλος του νονού;
2.1.4 Ποια η δομή του μυστηρίου της βάφτισης και πως αυτή προσαρμόζεται στα τοπικά ήθη;
2.1.5 Ποιες είναι οι κυρίαρχες τάσεις στην ονοματοδοσία του παιδιού; Το όνομα του μωρού.
2.2 ΑΝΑΤΡΟΦΗ – ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ, ΣΧΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΖΩΗ
2.2.1 Πως διαφοροποιείται η ανατροφή του παιδιού ανάλογα με το φύλο; Αποτυπώνεται αυτή η διαφορά στις καθημερινές εργασίες που αναλάμβαναν;
2.2.2 Γιατί μέχρι και σήμερα η τοπική κοινωνία της Αργιθέας ονομάζει τα αγόρια μόνο παιδιά;
2.2.3 Από ποια ηλικία άρχιζαν τα παιδιά να παρακολουθούν σχολείο; Σε ποια ηλικία πήγατε εσείς για πρώτη φορά στο σχολείο;
2.2.4 Πήγαιναν όλα τα παιδία σχολείο; Αν κάποια δεν πήγαιναν για ποιους λόγους γινόταν αυτό;
2.2.5 Αν κάποια παιδιά πάλι άρχιζαν το σχολείο αλλά το διέκοπταν, ποια παιδιά ήταν αυτά που διέκοπταν, πότε γινόταν αυτό και για ποιους λόγους;
2.2.6 Ποιά ήταν η στάση των γονιών σας σχετικά με αυτή την αρχή;
2.2.7 Η έναρξη της σχολικής περιόδου συνοδευόταν από κάποια θρησκευτική πράξη στα πλαίσια του σχολείου; Με ποια έθιμα συνδεόταν η πρώτη μέρα στο σχολείο;
2.2.8 Πού βρισκόταν το σχολείο σας και πώς ήταν η δομή του; Μπορείτε να μας το περιγράψετε;
2.2.9 Τα κορίτσια πήγαιναν σχολείο και αν ναι θα πήγαιναν στο ίδιο με εσένα; Διαχωρισμός των δύο φύλων στην τάξη, υπήρχε και αν ναι από ποια ηλικία;
2.2.10 Πως διαφοροποιούταν η εμφάνιση ανάλογα με το φύλο και τη σχολική βαθμίδα; Ποια ήταν η ενδυμασία στις γυμναστικές επιδείξεις και στις παρελάσεις;
2.2.11 Υπήρχαν περιθώρια διαφοροποίησης της κόμμωσης και του στυλ της ποδιάς; Τι ακολουθεί μετά την κατάργηση της σχολικής ποδιάς στο χώρο του σχολείου;
2.2.12 Τι σχολικά είδη χρησιμοποιούσατε ; Ποιες ήταν οι μέθοδοι διδασκαλίας;
2.2.13 Ποια μαθήματα κάνατε και πόσο διαρκούσαν αυτά; Είχατε διαλείμματα;
2.2.14 Ποιες ήταν οι επιδόσεις σας και οι επιδόσεις των συμμαθητών σου, ανάλογα φυσικά και με την τάξη;
2.2.15 Πως, που και πότε προετοιμαζόσασταν εσύ και οι συμμαθητές σας για τα μαθήματα της επόμενης σχολικής ημέρας;
2.2.16 Για ποιους λόγους κάποιος μαθητής θα τιμωρούταν και ποιες ήταν οι σχολικές τιμωρίες;
2.2.17 Ποιες ήταν οι σχέσεις σου με τους συμμαθητές σου; Τί παιχνίδια παίζατε με τους συμμαθητές σου στο σχολείο;
2.2.18 Ποια ήταν τα ομαδικά παιχνίδια για τα αγόρια και ποια για τα κορίτσια, ποια έπαιζαν αγόρια-κορίτσια μαζί;
2.2.19 Πώς τα «έβγαζαν» για να χωριστούν σε ομάδες και ποια ήταν η ορολογία του παιχνιδιού; Μπορείτε να μας αναφέρετε ένα παράδειγμα;
2.2.20 Υπήρχαν παιχνίδια που πυρήνας τους ήταν ένα αντικείμενο;
2.2.21 Τι ιστορίες-ανέκδοτα-τρομακτικές ιστορίες έλεγαν στο σχολείο;
2.2.22 Ποια παρατσούκλια μεταξύ παιδιών και παρατσούκλια των παιδιών προς τους δασκάλους μπορείτε να ανακαλέσετε στη μνήμη σας;
2.2.23 Κάθε πότε πηγαίνατε στο σχολείο και πόσες ώρες βρισκόσασταν σε αυτό; Πότε δεν είχατε σχολείο;
2.2.24 Κάνατε σχολικές εορτές και αν ναι πότε και πώς ήταν αυτές;
2.2.25 Πότε σταματήσατε το σχολείο;
2.2.26.Ποια θα ήταν η πιο χαρακτηριστική περιγραφή της ημερήσιας δραστηριότητας ενός παιδιού; Ποια η συμμετοχή αυτού στις εργασίες της οικογένειας;
2.2.27 Υπήρχαν άλλες δυνατότητες ψυχαγωγίας για την κοινότητα; π.χ. αφηγήσεις παραμυθιών.
2.2.28 Από ποιους και σε ποιους γινόταν η αφήγηση λαϊκών παραμυθιών, που και πότε; Θυμάστε μια τέτοια λαϊκή αφήγηση;'
2.2.29 Μπορούσαν τα παιδιά να αντλήσουν γνώσεις από άλλες πηγές εκτός του σχολείου (πχ εκκλησία, παιχνίδι);
2.2.30 Ποια η σχέση των παιδιών με την εκκλησία; Ποια οι θέση τους στις τοπικές θρησκευτικές εκδηλώσεις;
3. ΕΦΗΒΕΙΑ - ΕΝΗΛΙΚΙΩΣΗ - ΑΡΡΑΒΩΝΑΣ – ΓΑΜΟΣ
3.1 Σε ποιο βαθμό εκτείνονται οι σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων πριν από τον αρραβώνα;
3.2 Τα προξενιά και τα συνοικέσια είναι διαχρονικά ο μονόδρομος προς τον αρραβώνα;
3.3 Ποια η ατμόσφαιρα που επικρατεί κατά τον αρραβώνα και ποιες συμβολικές πράξεις ξεχωρίζουν;
3.4 Πόσο σύντομα ακολουθεί ο γάμος;
3.5 Τα παιδιά είναι ο αυτοσκοπός του γάμου;
3.6 Ποια η στάση της οικογένειας και της κοινωνίας απέναντι στη στείρα σύζυγο; Ποια μέσα χρησιμοποιούσε η στείρα γυναίκα για να αποκτήσει παιδί;
3.7 Υπήρχε η εναλλακτική της υιοθεσίας; Γνωρίζουμε εθιμικές πρακτικές υιοθεσίας;
3.8 Ποιες είναι οι βασικότερες προγαμιαίες και γαμήλιες τελετές;
3.9 Πως αντιμετώπισε η τοπική κοινωνία την εισαγωγή του πολιτικού γάμου τον Ιούλιο του 1982;
4. ΘΑΝΑΤΟΣ (ΠΡΟΘΑΝΑΤΙΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ - ΕΠΙΘΑΝΑΤΙΕΣ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΕΣ - ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΓΙΑ ΝΕΚΡΟΥΣ)
4.1 Πόσο ισχυρή είναι η σκέψη - συνείδηση του θανάτου σε όλη τη διάρκεια της ζωής του Αργιθεάτη;
4.2 Πως περνούν οι τελευταίες ώρες του ετοιμοθάνατου; Υπάρχουν συμβολικές εκδηλώσεις με κέντρο το νεκρικό κρεβάτι;
4.3 Γνωρίζουμε μοιρολόγια για τέτοιες περιστάσεις;
4.4 Ποια η εθιμοτυπική τελετουργία από το θάνατο του ανθρώπου μέχρι την ταφή στην τελευταία του κατοικία; π.χ. Μνημόσυνα, κόλλυβα, άλλες τελετές προς τιμή των νεκρών.
4.5 Ποιες οι επικρατούσες αντιλήψεις για τους νεκρούς; Νεκροί που δρουν ευεργετικά ή εχθρικά.
4.6 Μας διασώζονται διηγήσεις για φαντάσματα - βρικόλακες. Μπορείτε να μας αναφέρετε μια τέτοια διήγηση;
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΑΛΑΝΟΥ (31.1.2019)
ΘΕΜΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ: (Αρραβώνας & Γάμος- Από τον κύκλο της ζωής στην Αργιθέα!!!)
ΑΡΡΑΒΩΝΑΣ
01. Ποιά η ηλικία της μνηστείας του άνδρα και της γυναίκας;
02. Πώς γίνεται ο αρραβώνας; Υπάρχει επαφή του ζευγαριού πριν ή και μετά τον αρραβώνα;
03. Ποιά είναι τα ρούχα του ζευγαριού κατά τον αρραβώνα;
04. Τι τρώνε στον αρραβώνα; Τι τραγούδια παίζονται και χορεύονται;
05. Ποιοί παρευρίσκονται στον αρραβώνα του ζευγαριού;
ΓΑΜΟΣ
01. Ποια η θέση της γυναίκας και του άνδρα πριν το γάμο;
02. Πώς γίνεται το προξενιό;
03. Ποια ημέρα και εποχή γίνονται οι γάμοι; Πώς ήταν τα προσκλητήρια;
04. Πως γινόταν η ζύμωση του ψωμιού; Πίστευαν σε δεισιδαιμονίες κατά τη διάρκεια της ζύμωσης;
05. Από τι αποτελούταν η προίκα; Πώς μεταφέρεται στο σπίτι του γαμπρού; Υπήρχε συνοδεία τραγουδιού;
06. Ο γαμπρός προσφέρει δώρα στη νύφη;
07. Ποια έθιμα τηρούνται κατά το στρώσιμο του κρεβατιού; Σχετικά τραγούδια;
08. Πως γίνεται η διαδικασία ετοιμασίας των νεόνυμφων; ( Χτένισμα νύφης, ξύρισμα γαμπρού). Σχετικά τραγούδια;
09. Πώς είναι το φόρεμα της νύφης;
10. Σε ποιο χώρο γίνεται ο γάμος; Από πού γίνεται η εκκίνηση; Ποιος συνοδεύει τη νύφη; Σχετικά τραγούδια;
11. Από τι ήταν κατασκευασμένα τα στέφανα;
12. Κατά την έξοδο των νεόνυμφων από τον χώρο τέλεσης του μυστηρίου τι ακολουθεί;
13. Πώς γίνεται η συνάντηση της πεθεράς με τη νύφη; Της προσφέρει κάποιο έδεσμα και τι ακριβώς της υπόσχεται;
14.Πώς γίνεται η είσοδος των νεόνυμφων στην οικία τους;
15.Τι δώρα προσφέρουν οι κουμπάροι στο ζευγάρι;
16. Πώς γίνεται το τραπέζι μετά το γάμο; Ποιοι παρευρίσκονται εκεί; Τι τρώνε; Υπάρχουν συγκεκριμένες θέσεις για το κάθε άτομο;
17. Ποιοι χοροί χορεύονται; Ποιος σύρει το χορό;
18. Μετά το γάμο το ζευγάρι κοιμάται μαζί ή χωριστά;
19. Ποιοι εξετάζουν τη νυφική κλίνη και τους επιδεικνύεται η πιστοποίηση της παρθενίας της γυναικός; Τι συμβαίνει αν δεν βρεθεί παρθένα;
20. Την Κυριακή μετά το γάμο γίνεται κάποιο τραπέζι στο σπίτι του ζευγαριού;
21. Είναι απαραίτητος ο εκκλησιασμός του ζεύγους την πρώτη ή τη δεύτερη Κυριακή μετά το γάμο;
22. Πως είναι η ζωή του ζευγαριού μετά το πέρας των 40 ημερών του γάμου του; Υπάρχουν απαγορεύσεις για το γαμπρό ή τη νύφη;
23. Τι αντιλήψεις υπήρχαν για όσους έρχονταν σε γάμο για δεύτερη φορά (χήροι ή διαζευγμένοι);
24. Τα κουφέτα υπήρχαν και τότε; Είχαν κάποιο συμβολισμό;
25. Πως κατασκευάζεται το φλάμπουρο;
Νιώθω ιδιαίτερη χαρά αφού, με τις όποιες γνώσεις μου, μου δόθηκε η ευκαιρία να συμβάλλω στην εργασία τους και ευρύτερα στην υπόθεση της Λαογραφίας μέσω του Πανεπιστημίου Αθηνών!!!
Το ενθαρρυντικό είναι πως σαν Ελλάδα, σαν Έθνος αντιστεκόμαστε ακόμα στη σάρα των καιρών και κρατάμε κάποιες σταθερές αξίες της παράδοσης και του λαϊκού πολιτισμού.
Ευχαρίστησα από καρδιάς τους δυο φοιτητές αφενός που με επέλεξαν για την εργασία τους και αφετέρου που επέλεξαν τον Τόπο από τον οποίο κατάγονται, την όμορφη Αργιθέα μας!!!
Τους ευχήθηκα καλές σπουδές και καλό τυχερό!!!
Μενέλαος Παπαδημητρίου













